Khi bắt đầu tìm hiểu về Yoga và Thiền, bạn có thể bắt gặp những khái niệm như Chakra, luân xa hay năng lượng. Với người mới, đây có thể là những thuật ngữ khá trừu tượng.
Theo truyền thống Yoga và một số hệ thống thực hành phương Đông, 7 luân xa (Chakra) được xem là những trung tâm năng lượng gắn với cơ thể và đời sống tinh thần. Mỗi luân xa thường được liên hệ với một vùng trên cơ thể, một màu sắc và những khía cạnh nhất định của trải nghiệm con người.
Bạn không nhất thiết phải hiểu luân xa theo một cách quá phức tạp để bắt đầu thực hành. Quan trọng hơn là xem đây như một bản đồ mang tính biểu tượng, giúp chúng ta quan sát cơ thể, hơi thở, cảm xúc và trạng thái bên trong một cách có ý thức hơn.
Chakra trong tiếng Sanskrit thường được dịch là “bánh xe” hoặc “vòng xoay”. Trong các truyền thống Yoga và Tantra, Chakra được mô tả như những trung tâm năng lượng nằm dọc theo trục cơ thể, từ vùng đáy cột sống lên đến đỉnh đầu.
Hệ thống 7 luân xa phổ biến hiện nay gồm:
Trong thực hành hiện đại, Chakra thường được sử dụng như một bản đồ mang tính biểu tượng, giúp người thực hành hướng sự chú ý vào những vùng khác nhau của cơ thể, hơi thở, cảm xúc và tâm trí. Chakra không phải là một cơ quan giải phẫu được khoa học hiện đại xác nhận.
Hệ thống Chakra có nhiều cách phân loại, trong đó 7 luân xa cơ bản là hệ thống phổ biến nhất trong Yoga hiện đại. Mỗi luân xa thường được gắn với một vị trí trên cơ thể, màu sắc và những chủ đề nhất định trong trải nghiệm của con người.
Vị trí: vùng đáy cột sống
Màu sắc thường gắn với: đỏ
Chủ đề: sự ổn định, nền tảng, cảm giác an toàn
Luân xa Gốc thường được liên hệ với cảm giác vững vàng và kết nối với cơ thể. Khi thực hành Yoga hoặc thiền, việc chú ý đến phần thân dưới, tư thế ngồi và cảm giác tiếp xúc với mặt đất có thể giúp bạn đưa sự chú ý trở về hiện tại.
Vị trí: vùng bụng dưới
Màu sắc thường gắn với: cam
Chủ đề: cảm xúc, sự linh hoạt, khả năng tận hưởng
Luân xa này thường được liên hệ với dòng chảy cảm xúc và sự mềm mại. Trong thực hành, bạn có thể đơn giản quan sát cảm giác ở vùng bụng dưới và nhận biết những thay đổi của cơ thể khi hít vào, thở ra.
Vị trí: vùng bụng trên
Màu sắc thường gắn với: vàng
Chủ đề: ý chí, sự chủ động, nội lực
Khu vực này thường được chú ý trong những thực hành liên quan đến hơi thở và sức mạnh vùng trung tâm cơ thể. Thay vì cố gắng “kích hoạt” luân xa, người mới có thể bắt đầu bằng việc cảm nhận chuyển động tự nhiên của bụng theo từng nhịp thở.
Vị trí: vùng giữa ngực
Màu sắc thường gắn với: xanh lá
Chủ đề: tình yêu thương, kết nối, lòng trắc ẩn
Luân xa Tim thường được xem là điểm kết nối giữa các trung tâm năng lượng phía dưới và phía trên. Trong thiền, bạn có thể đặt sự chú ý nhẹ nhàng vào vùng ngực và quan sát cảm xúc đang hiện diện mà không cần phán xét.
Vị trí: vùng cổ họng
Màu sắc thường gắn với: xanh da trời
Chủ đề: giao tiếp, biểu đạt, lắng nghe
Hơi thở là một phần quan trọng khi làm việc với sự chú ý ở vùng cổ họng. Những thực hành đơn giản như quan sát hơi thở hoặc tụng âm thanh có thể giúp người tập chú ý rõ hơn đến vùng này.
Vị trí: vùng giữa hai chân mày
Màu sắc thường gắn với: chàm
Chủ đề: nhận thức, trực giác, sự tập trung
Trong thiền, Ajna thường được liên hệ với khả năng quan sát và hướng sự chú ý vào bên trong. Với người mới, bạn có thể đơn giản đặt sự chú ý nhẹ nhàng ở vùng giữa hai chân mày, đồng thời tiếp tục quan sát hơi thở.
Vị trí: đỉnh đầu
Màu sắc thường gắn với: tím hoặc trắng
Chủ đề: nhận thức, kết nối tinh thần, sự tĩnh lặng
Luân xa Vương miện thường được đặt ở vị trí cao nhất trong hệ thống 7 luân xa. Trong các truyền thống Yoga, đây là trung tâm gắn với những trạng thái nhận thức và chiều sâu tinh thần.
Đối với người mới, không cần cố gắng tạo ra một trạng thái đặc biệt. Chỉ cần ngồi yên, giữ cơ thể ổn định và quan sát những gì đang diễn ra bên trong cũng đã là một bước thực hành.
Yoga không chỉ là những tư thế vận động cơ thể. Trong nhiều truyền thống, thực hành Yoga còn bao gồm hơi thở, sự tập trung và thiền định.
Khái niệm luân xa có thể trở thành một điểm tham chiếu để người tập hướng sự chú ý vào những vùng khác nhau của cơ thể.
Chẳng hạn:
Điều quan trọng là không cần ép bản thân phải cảm nhận “năng lượng” theo một cách cụ thể. Mỗi người có thể có một trải nghiệm khác nhau.
Thiền trước hết là quá trình học cách nhận biết: cơ thể đang thế nào, hơi thở đang ra sao và tâm trí đang ở đâu.
Nếu bạn đang tìm hiểu về hệ thống 7 luân xa, một tranh Chakra có thể trở thành điểm tham chiếu trực quan trong không gian Yoga và thiền.
Thay vì chỉ sử dụng tranh như một vật trang trí, bạn có thể đặt tranh ở vị trí dễ quan sát và dành vài phút trước buổi thiền để:
Theo cách này, tranh Chakra có thể trở thành một phần của không gian thực hành, giúp người mới dễ hình dung hơn khi tìm hiểu về hệ thống luân xa.
Một buổi thiền thường bắt đầu từ một việc rất đơn giản: ngồi xuống và ở yên với chính mình. Tuy nhiên, nếu tư thế ngồi khiến cơ thể nhanh chóng khó chịu, tâm trí cũng dễ bị kéo về cảm giác căng ở hông, đầu gối hoặc lưng.
Bồ đoàn thiền có thể giúp nâng phần hông lên khỏi mặt sàn, tạo điều kiện để xương chậu ổn định hơn và tư thế ngồi trở nên dễ chịu hơn.
Bạn có thể sử dụng bồ đoàn khi ngồi xếp bằng, ngồi bán già hoặc lựa chọn một tư thế ngồi phù hợp với cơ thể. Điều cần tìm không phải là một tư thế “đẹp”, mà là một tư thế đủ ổn định để bạn có thể ngồi yên, thở tự nhiên và duy trì sự chú ý.
Không gian thiền không cần quá lớn hay cầu kỳ. Một góc nhỏ, sạch sẽ và ít yếu tố gây xao nhãng cũng có thể trở thành nơi bạn quay về mỗi ngày.
Bạn có thể bắt đầu với 4 yếu tố:
1. Một chỗ ngồi ổn định
Chuẩn bị một bồ đoàn hoặc một bề mặt ngồi phù hợp để cơ thể có điểm tựa thoải mái.
2. Một không gian gọn gàng
Giảm bớt những vật dụng không cần thiết xung quanh để mắt và tâm trí có ít yếu tố phải xử lý hơn.
3. Một điểm tập trung
Bạn có thể sử dụng một bức tranh Chakra, một vật nhỏ, nến hoặc đơn giản là chọn hơi thở làm điểm chú ý.
4. Một khoảng thời gian cố định
Thay vì chờ đến khi có thật nhiều thời gian, hãy bắt đầu với 5–10 phút mỗi ngày. Khi việc ngồi xuống trở thành một phần quen thuộc của lịch sinh hoạt, bạn sẽ dễ duy trì thực hành hơn.
Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về mối liên hệ giữa luân xa, Yoga, thiền và các khía cạnh khác nhau của con người, có thể tham khảo sách “Khí Tâm Trị liệu – Ứng dụng Luân xa chữa lành 5 thể con người”.
Cuốn sách tiếp cận hệ thống luân xa trong mối liên hệ với 5 thể con người, giúp người đọc có thêm một góc nhìn về cách các khái niệm này được ứng dụng trong thực hành.
Bạn không cần ghi nhớ ngay tên của cả 7 luân xa hay hiểu hết hệ thống Chakra để bắt đầu thiền.
Hãy bắt đầu từ những điều gần gũi nhất: ngồi vững, thở tự nhiên và quan sát cơ thể.
Khi đã quen với việc đưa sự chú ý trở về bên trong, bạn có thể từng bước tìm hiểu thêm về Chakra, hơi thở, thiền định và những truyền thống Yoga đứng phía sau các thực hành này.
Một chiếc bồ đoàn tạo điểm tựa cho cơ thể. Một bức tranh Chakra giúp bạn có thêm điểm tham chiếu trực quan. Nhưng điều quan trọng nhất vẫn là khoảng thời gian bạn dành để thật sự ngồi xuống và lắng nghe chính mình.
BÌNH LUẬN